Poniżej projekt stanowiska Copa-Cogeca odnośnie pakietu kompleksowych rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa żywności i pasz.

Dokument dotyczy uproszczeń i Omnibusu skupiającego się na elementach legislacyjnych i celowej rewizji rozporządzenia WE 1107/2009 w sprawie wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, rozporządzenia WE 528/2012 w sprawie produktów biobójczych i dyrektywy 2009/128/WE w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów (drony).

Nr ref. PHY ( 26)00039[2]                                                                                                                                             18/02/2026

Dokument reakcji

Pakiet kompleksowych rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa żywności i pasz:

Celowa rewizja rozporządzenia WE 1107/2009 w sprawie wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, rozporządzenia WE 528/2012 w sprawie produktów biobójczych i dyrektywy 2009/128/WE w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów (drony)

Wstęp

Sektor rolniczy nadal stoi przed poważnymi wyzwaniami związanymi z wycofywaniem niezbędnych środków ochrony roślin (PPP) oraz powolnym zatwierdzaniem nowych rozwiązań i nowatorskich technologii. Biokontrola i inne metody alternatywne wydają się obiecujące, ale ich wdrażanie jest utrudnione z powodu opóźnień regulacyjnych i ograniczonej skuteczności. W wielu sytuacjach skuteczne alternatywy dla biokontroli nie istnieją. Tymczasem tracimy wszystkie konwencjonalne PPP jeden po drugim, co prowadzi do impasu technicznego, zagrażającego plonom, bezpieczeństwu żywności i opłacalności ekonomicznej.

Nawet w pewnych przypadkach, w których istnieją odpowiednie rozwiązania, ograniczone możliwości niektórych technologii, takich jak wykorzystanie dronów rolniczych, opóźniają znaczącą redukcję stosowania środków ochrony roślin i utrudniają bardziej precyzyjne, ukierunkowane opryskiwanie upraw. Nadal nie ma ogólnounijnego rozwiązania umożliwiającego wykorzystanie dronów do oprysków z powietrza, poza pewnymi odstępstwami przewidzianymi w poszczególnych państwach członkowskich.

Przedstawiony przez Komisję Europejską 16 grudnia 2025 r. pakiet zbiorczy dotyczący uproszczenia przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności i pasz ma na celu rozwiązanie tych problemów poprzez uproszczone wzajemne uznawanie, techniczne uproszczenia w przypadku zastosowań małoobszarowych, przyznawanie okresów karencji do trzech lat w wyjątkowych przypadkach, nieograniczone zatwierdzanie substancji czynnych (z wyjątkami, np. kandydatów do zastąpienia, substancji, którym przyznano zezwolenie w nagłych wypadkach i zezwolenia ograniczone ), zaangażowanie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) jako sprawozdawcy oraz uznanie roli dronów rolniczych/oprysków z powietrza w praktykach rolniczych.

Ulepszenia w dostępie do środków kontroli biologicznej zostały przyjęte z zadowoleniem, ale brakuje ulepszeń w zakresie konwencjonalnych środków ochrony roślin

Propozycja Komisji, a mianowicie ukierunkowane zmiany w rozporządzeniu 1107/2009, również stanowi krok w dobrym kierunku w odniesieniu do środków ochrony roślin do biokontroli, znacząco poprawiając ramy regulacyjne dla tych produktów. Jednakże, wniosek ten nie zapewnia jeszcze niezbędnych równych szans dla istniejących, niezbędnych konwencjonalnych środków ochrony roślin. Chociaż środki ochrony roślin do biokontroli z pewnością odgrywają ważną rolę w ochronie roślin, a wysiłki Komisji mające na celu ułatwienie ich autoryzacji są mile widziane , w rzeczywistości nie stanowią one idealnego rozwiązania. Jeśli nie zapewnimy możliwości utrzymania niektórych konwencjonalnych środków ochrony roślin i nie będziemy sprzyjać autoryzacji nowych, narazimy naszą produkcję rolną na ryzyko w bardzo krótkim okresie.

Copa-Cogeca popiera poniższe środki mające na celu poprawę dostępu do produktów biokontroli, podkreśla jednak, że konieczne są dodatkowe działania, aby ułatwić dostęp do nowych konwencjonalnych środków ochrony roślin:

• Wyraźne przejście na priorytetowe traktowanie produktów biokontroli, bez względu na ich skuteczność w porównaniu z konwencjonalnymi środkami ochrony roślin.
• Szybsze autoryzowanie, ale tylko w przypadku substancji czynnych stosowanych w biokontroli – artykuł 3.
• Wprowadzenie jaśniejszej definicji substancji biokontrolnych w celu określenia, które produkty korzystają z uproszczonych procedur – artykuł 3.
• Pojedyncza ocena państwa członkowskiego dla wszystkich stref w przypadku produktów przeznaczonych wyłącznie do kontroli biologicznej o określonych zastosowaniach – artykuł 36.
• Zwolnienie rolników z obowiązku prowadzenia dokumentacji w przypadku produktów przeznaczonych wyłącznie do kontroli biologicznej – artykuł 67.
• Wprowadzono zasadę milczącej zgody: jeżeli w ciągu 120 dni nie zostanie podjęta żadna decyzja, automatycznie przyznawane jest zezwolenie tymczasowe , ale nie dotyczy to produktów konwencjonalnych – artykuły 37, 40 i 42. Wzmocnione wzajemne uznawanie produktów zawierających wyłącznie substancje czynne służące kontroli biologicznej lub substancje czynne niskiego ryzyka.
• Uproszczona klasyfikacja niskiego ryzyka. Choć technicznie otwarta dla wszystkich substancji, dotyczy przede wszystkim biokontroli . Większość konwencjonalnych substancji nie spełnia kryteriów niskiego ryzyka.
• Ulepszone ramy prawne dla substancji podstawowych; wyjaśnienie zasad dotyczących substancji podstawowych (wiele z nich to środki kontroli biologicznej ) – artykuł 23.
• tymczasowego wydłużono z trzech do pięciu lat, ale tylko w przypadku produktów biologicznych – artykuł 30.

Koncepcyjne i precyzyjne sugestie modyfikacji w propozycji

Równolegle z ułatwianiem stosowania biokontroli , konieczne są dalsze kroki w celu uznania konieczności stosowania konwencjonalnych środków ochrony roślin jako niezbędnego narzędzia w ramach zintegrowanego zarządzania szkodnikami (ZZS) oraz zapewnienia ich dostępności w całej UE. Nadal istnieje wiele możliwości dalszych zmian, aby zapewnić rolnikom skuteczny zestaw narzędzi, zarówno w zakresie środków ochrony roślin, jak i wykorzystania dronów rolniczych:

1. Konieczność zapewnienia automatycznego wzajemnego uznawania w całej UE wszystkich środków ochrony roślin, w tym wszystkich konwencjonalnych środków ochrony roślin. Artykuł 40 powinien zostać odpowiednio zmodyfikowany. Automatyczne wzajemne uznawanie po 120 dniach, wprowadzone dla środków ochrony roślin, powinno zostać rozszerzone na wszystkie środki ochrony roślin, w tym konwencjonalne środki ochrony roślin. Specjalny mechanizm dla zrównoważonych substancji czynnych i środków ochrony roślin mógłby przyspieszyć proces oceny, zapewniając scentralizowaną, zharmonizowaną i przyspieszoną procedurę dotyczącą środków ochrony roślin na rynku wewnętrznym. Z zadowoleniem przyjęto zmianę w ust. 7, ułatwiającą dostęp do środków kontroli agrofagów kwarantannowych.
2. ustanowić jednolitą strefę oceny w UE dotyczącą oceny komercyjnych środków ochrony roślin, obejmującą wszystkie środki ochrony roślin, w tym konwencjonalne, a także wprowadzić jedno zezwolenie UE dla produktów.
3. Zmiana artykułu 4.7 dotyczącego niezbędnego zastosowania jest niezadowalająca. Istnieje pilna potrzeba zapewnienia rozwiązań przejściowych w przypadku impasów technicznych, w których istnieje ryzyko braku odnowienia niezbędnych środków ochrony roślin, a nie istnieją skuteczne agronomicznie i ekonomicznie opłacalne alternatywy. Powinno to obejmować zmianę artykułu 4(7) dotyczącego niezbędnego zastosowania, aby zapewnić, że:

• Możliwość 10-letniego odstępstwa byłaby przyznawana w przypadku, gdy PPP bez skutecznej agronomicznie i ekonomicznie opłacalnej alternatywy nie zostanie ponownie autoryzowany. Elementy skuteczności agronomicznej i opłacalności ekonomicznej alternatyw muszą zostać bezwzględnie uwzględnione w odpowiednim artykule.
• Uruchomienie artykułu 4.7 powinno być możliwe w przypadku wszystkich rodzajów konwencjonalnych PPP.
• „Rozsądne środki” zostaną dokładniej zdefiniowane.
• Należy również dodać odniesienie do bezpieczeństwa żywnościowego .
• Należy dodać odniesienie do zdrowia ludzkiego .

1. Należy dokonać przeglądu oceny znikomego narażenia w odniesieniu do kryteriów granicznych określonych w załączniku II w celu zapewnienia systemu udzielania zezwoleń i ponownych zezwoleń opartego na analizie ryzyka i korzyści, obejmującego skuteczną integrację nowych środków łagodzących i technologii (na przykład najskuteczniejszych dysz antyznoszeniowych) podczas oceny znikomego narażenia na potrzeby udzielania zezwoleń i ponownych zezwoleń na wszystkie środki ochrony roślin, w tym w systemach otwartych, a nie tylko zamkniętych.
2. przedłużenie okresu autoryzacji kandydatów na lekarzy zastępczych z obecnych siedmiu do piętnastu lat (art. 24).
3. Priorytetyzacja autoryzacji substancji czynnych stosowanych w biokontroli nie powinna odbywać się kosztem ważnych, wysoce skutecznych substancji czynnych . Oznacza to, że należy odpowiednio zmienić art. 7 i art. 11. Należy je również zmodyfikować, aby zapewnić organizacjom prowadzącym biokontrolę możliwość składania wniosków bezpośrednio do EFSA, a nie do państwa członkowskiego będącego sprawozdawcą. Wniosek o zatwierdzenie substancji czynnej jest również możliwy w przypadku konwencjonalnych środków ochrony roślin. To samo dotyczy możliwości zwrócenia się przez państwo członkowskie będące sprawozdawcą o wsparcie naukowe do EFSA.
4. Aby utrzymać małe gospodarstwa rolne w dłuższej perspektywie, konieczne są dłuższe okresy sprzedaży i wykorzystania w porównaniu z nową propozycją (12 + 24 miesiące), a te okresy karencji powinny mieć zastosowanie do wszystkich PPP.
5. Aby ułatwić rolnikom dostęp do niedrogich produktów, należy zmienić artykuł 23, aby zapewnić, że jeśli substancja z definicji kwalifikuje się jako substancja podstawowa, powinna ona zostać włączona do katalogu substancji podstawowych i usunięta z listy substancji czynnych. Należy również zachować zapis, że każda substancja spełniająca kryteria „środka spożywczego” zgodnie z definicją zawartą w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 jest uznawana za substancję podstawową.
6. Niedopuszczalne jest, aby zaprawianie nasion i siew zaprawianych nasion stanowiły stosowanie środków ochrony roślin . Taka interpretacja wyraźnie szkodzi konkurencyjności i w praktyce oznaczałaby bardzo duże obciążenie dla narzędzia, które okazało się bardzo skuteczne w ograniczaniu stosowania środków ochrony roślin i jest szeroko stosowane przez rolników. W przypadku niektórych upraw i segmentów upraw zaprawia się blisko 90% nasion. W związku z tym należy odpowiednio zmienić artykuł 49.
7. Tymczasowe zezwolenie przewidziane w artykule 30 powinno być możliwe nie tylko w przypadku środków kontroli biologicznej , ale wszystkich środków ochrony roślin, łącznie z konwencjonalnymi środkami ochrony roślin.
8. W artykule 32 nie powinniśmy ograniczać okresu wydawania pozwoleń na produkty do 15 lat , ponieważ może to skutkować koniecznością ponownej oceny produktów przed odnowieniem ich podstawowej substancji czynnej. W związku z tym proponujemy ustalenie daty ważności produktu na jeden rok po ponownej ocenie jego podstawowej substancji czynnej. Artykuł 43 powinien również zostać odpowiednio zmieniony, aby zapewnić, że odnowienie zezwolenia na środek ochrony roślin nie będzie niezależne od jego substancji czynnej. Ponadto w artykule 43 należy zaznaczyć, że jeżeli państwa członkowskie nie podejmą decyzji o odnowieniu zezwolenia na środek ochrony roślin dwanaście miesięcy po odnowieniu zatwierdzenia substancji czynnej, sejfnera lub synergetyku w nim zawartego, zezwolenie uznaje się za tymczasowo udzielone. Obecnie, chociaż państwa członkowskie mają obowiązek podjęcia decyzji w ciągu dwunastu miesięcy, często tak nie jest.
9. Zmiany w artykule 51 dotyczącym zastosowań drugorzędnych są mile widziane , na przykład zniesienie wymogu przedkładania dokumentów już posiadanych przez organ lub fakt, że zezwolenia z innych państw członkowskich mogą zostać przyjęte, jeżeli dane zastosowanie jest uprawą główną w danym państwie członkowskim, ale uprawą drugorzędną w kraju. Ponadto, w przypadku upraw drugorzędnych i zastosowań drugorzędnych, należy ograniczyć wymagania dotyczące danych dotyczących pozostałości, na przykład poprzez ograniczenie liczby powtórzeń lub możliwość analizy z laboratoriów nieposiadających certyfikatu GLP, które nie zawsze są dostępne i bardzo kosztowne.
10. większego nacisku na skuteczność (szczególnie w przypadku kontroli biologicznej i alternatyw niechemicznych ).

Artykuł 67 dotyczący „Prowadzenia dokumentacji” powinien utrzymać obowiązkową rejestrację wszystkich zastosowań środków ochrony roślin (PPP), jednocześnie upraszczając elektroniczne prowadzenie dokumentacji poprzez usunięcie zbędnych elementów (np. fazy fenologicznej, numeru pozwolenia na dopuszczenie do obrotu , numeru partii worka nasiennego) oraz zniesienie obowiązkowego formatu cyfrowego od 2027 r. Rolnicy powinni nadal odpowiadać za rejestrowanie stosowania środków ochrony roślin, a organizacje spółdzielcze powinny mieć możliwość działania i raportowania w imieniu swoich członków. Należy ograniczyć dostęp do danych rolników do właściwych organów i tylko w należycie uzasadnionych przypadkach związanych z kontrolą